Η αγάπη μπορεί να μοιάζει με έναν κήπο γεμάτο λουλούδια και πιθανότατα να είναι. Τα λουλούδια χρειάζονται φροντίδα για να ανθίσουν, όπως ακριβώς και οι σχέσεις. Είναι ανώφελο να υπάρχουμε σε μια σχέση όπου τα πάντα είναι εύθραυστα και αβέβαια. Το ίδιο ανώφελο είναι να παίζουμε παιχνίδια εξουσίας.

Για υγιείς ερωτικές σχέσεις και για καταστάσεις αμοιβαίου οφέλους (win win situations), χρειάζεται ο ένας να είναι σκαλοπάτι για την προσωπική ανάπτυξη του άλλου. Τι χρειάζεται όμως να κάνουμε για να διατηρήσουμε μια σχέση σε σωστή πορεία και να την κάνουμε να ανθίσει;

1. Αποκαλύπτω τα συναισθήματά μου

Έχει αξία να αποκαλύπτω τη δυσφορία μου και τα συναισθήματα θυμού τα οποία αναδύονται κατά καιρούς. Αυτό βοηθάει στην εξέλιξη της σχέσης καθώς με βοηθάει να επικοινωνήσω ουσιαστικότερα με τον σύντροφό μου. Θυμάμαι ότι δεν υπάρχουν απορριπτέα συναισθήματα. Απορριπτέος είναι μόνο ο τρόπος που τα εκφράζουμε.

2. Γίνομαι καλύτερος ακροατής

Δύο μονόλογοι δεν ισούνται με έναν διάλογο. Η ενεργητική ακρόαση είναι βασικό συστατικό της αποτελεσματικής επικοινωνίας και η έλλειψή της φέρνει το ζευγάρι σε αδιέξοδο, αφού επαναλαμβάνονται τα ίδια λόγια χωρίς καμία εξέλιξη. Δεν πρέπει λοιπόν ο κάθε σύντροφος να οχυρώνεται στη δίκη του οπτική. Ας αφήσουμε ένα μικρό παράθυρο για μια άλλη σκέψη!

3. Δεν φοβάμαι να συγκρούομαι

Αναγνωρίζω τη δύναμη της σύγκρουσης Δεν δαιμονοποιώ τους καβγάδες και φροντίζω πάντα να τους ολοκληρώνω. Τη ρήξη στα ζευγάρια δεν την προκαλεί η σύγκρουση αλλά η συναισθηματική απομόνωση. Η σιωπή είναι κακός σύμβουλος σε αυτή την περίπτωση. Κάνει τα ζευγάρια να ασφυκτιούν στη σχέση, να απομακρύνονται, ακόμα και να παραιτούνται από αυτήν.

4. Διατηρώ το σεξουαλικό πάθος

Φροντίζω όχι μόνο να συντηρώ το πάθος αλλά και να το δυναμιτίζω. Το γεγονός ότι η περίοδος του έντονου πάθους έχει παρέλθει, δε σημαίνει ότι πρέπει να μειωθεί η συχνότητα των ερωτικών μου επαφών. Η ερωτική πράξη ενισχύει τη σωματική και συναισθηματική εγγύτητα.

5. Μένω εστιασμένη στο παρόν

Μαλώνω για το τώρα. Διαχειρίζομαι την εκδικητική μου διάθεση. Αποφεύγω ατάκες του τύπου «δεν έχω ξεχάσει αυτό που έκανες πέρυσι» ή προβλέψεις όπως «δεν αλλάζεις εσύ». Το παρελθόν είναι μια ανάμνηση και το μέλλον μόνο ένα σχέδιο. Το παρόν είναι ό,τι πιο χειροπιαστό έχουμε.

6. Δείχνω ενσυναίσθηση

Δείχνω στον άλλον ότι τον καταλαβαίνω (όχι απαραίτητα ότι συμφωνώ μαζί του αλλά ότι τον κατανοώ) . Για να το καταφέρω όμως, πρέπει να προσπαθήσω να μπω στη θέση του. Για καλύτερα αποτελέσματα, μπορώ να αλλάζω ρόλους με τον σύντροφό μου για λίγο. Είναι αποτελεσματικό και διασκεδαστικό!

7. Αποφεύγω τις ταμπέλες

Όσο εκνευρισμένος και αν είμαι με το ταίρι μου, μιλάω με ακρίβεια και αποφεύγω τις προσβολές. Δεν εκτοξεύω κατηγορίες. Τα «είσαι ίδιος ο πατέρας σου», «είσαι εγωιστής» και άλλα αντίστοιχα δεν έχουν θέση στην επικοινωνία μου. Το να καταδικάζω τον άλλον και να τον βάζω σε καλούπια δεν ευνοεί την πρόοδό του ούτε και τη σύνδεσή μου μαζί του.

8. Ανταμείβω τις προσπάθειες

Αναγνωρίζω τις προσπάθειες του σημαντικού άλλου μου. Δείχνω την εκτίμησή μου με λόγια και με πράξεις. Είμαι καλοπροαίρετη, τονίζω το θετικό και επιτρέπω που και που κάποια ολισθήματα. Δεν μεγεθύνω τις αποτυχίες και δεν δίνω έμφαση στο αρνητικό.

Οι σχέσεις δεν μένουν στάσιμες. Είναι ζωντανά συστήματα που εξελίσσονται. Ακόμη και οι κρίσεις που ενδεχομένως προκύψουν, μπορούν να αποτελέσουν κίνητρο για εσωτερική αναζήτηση και εξέλιξη. Χρειάζεται όμως δουλειά και κόπος.

Η ζωή μας κινείται σε πολλούς άξονες και σίγουρα όλοι μας έχουμε μια λογική και μια συναισθηματική πλευρά. Ποιά είναι αυτή που κυριαρχεί όμως και με γνώμονα ποια από τις δυο θα πρέπει να παίρνουμε αποφάσεις;

Feeling or thinking?

Από τη μια, τα συναισθήματα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του εαυτού μας, αφού μας δείχνουν την πορεία και καθοδηγούν τη συμπεριφορά μας. Έχει λοιπόν μεγάλη αξία να τα διερευνούμε και να τα επεξεργαζόμαστε κάνοντας ενδοσκόπηση είτε μόνοι μας, αν  έχουμε τα εργαλεία, είτε μέσω της θεραπευτικής διαδικασίας. Πολλές φορές, τα αρχικά μας συναισθήματα είναι μεταμφιεσμένα και αν τα διερευνήσουμε λίγο καλυτερα, θα διαπιστώσουμε ότι μετασχηματίζονται σε άλλα, βαθύτερα. Έτσι για παραδειγμα, ο θυμός μας μπορεί να είναι μια μεταμφιεσμένη θλίψη ή απόρριψη. Χρειάζονται όμως και τα πιο επιφανειακά συναισθήματα, όπως αυτό του θυμού, γιατί μας βοηθούν να αναδυθούν και τα πιο βαθιά, τα λιγότερο ορατά και προφανή, τα πιο εγκλωβισμένα. Οι άνθρωποι που επενδύουν περισσότερο στο συναίσθημα, έχουν περισσότερη διαίσθηση, ακούν εκείνο που τους επιτάσσει η καρδιά και εκφράζουν με ευκολία αυτό που νιώθουν. Εκνευρίζονται με τα πρακτικά, γήινα ζητήματα,εφαρμόζουν την τακτική του « βλέποντας και κάνοντας» και διατηρούν την ευελιξία τους σε νέες καταστάσεις.

 

Η λογική από την άλλη, μας βοηθά να είμαστε πιο εστιασμένοι σε διανοητικές δραστηριότητες, πιο πνευματικοί αλλά και συναισθηματικά πιο αποστασιοποιημένοι  στις διαπροσωπικές μας σχέσεις. Οι άνθρωποι που εκλογικεύουν διακρίνονται από ρεαλισμό και είναι « πρακτικά πνεύματα». Είναι προσηλωμένοι σε διανοητικές δραστηριότητες, προτιμούν να λύνουν τα προβλήματά τους με την επαγωγική λογική και δεν τους αρέσουν οι αφηρημένες έννοιες. Καλωσορίζουν τις οδηγίες και χρειάζονται ένα σαφές, ξεκάθαρο πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να κινούνται με ασφάλεια. Δεν πορεύονται με τη νοοτροπία του «όπως έρθουν τα πράγματα» αφού έχουν ανάγκη από μια δομημένη ζωή . Τους αρέσει να χρησιμοποιούν λίστες, αντζέντες και χρονοδιαγράμματα αλλά και να θέτουν στόχους.

 

Ανεξάρτητα όμως από το τι πρεσβεύουμε, το σίγουρο είναι ότι καλό θα είναι να μην παίρνουμε αποφάσεις όντας πεινασμένοι (hungry), θυμωμένοι (angry), μοναχικοί (lonely) ή κουρασμένοι (tired) αφού το ακρωνύμιο HALT, δε βγήκε καθόλου τυχαία. ´Αν βιώνουμε μια τέτοια συνθήκη, καλό θα είναι  να αναβάλλουμε την οποία απόφαση για αργότερα, αφού σε περιπτώσεις πείνας, θυμού, μοναξιάς και κούρασης, πρυτανεύει το συναίσθημα και είναι πολύ πιθανόν να μας ωθήσει προς τη λάθος κατεύθυνση αφού επιλέγουμε με βάση αυτό που επιθυμούμε και όχι αυτό που χρειαζόμαστε. Το έχει πει και ο Bill Clinton : «Τις χειρότερες αποφάσεις μου, τις έχω πάρει όντας κουρασμένος».

 

Επειδή ακόμη και μια μικρή αποφάση μπορεί να διαμορφώσει το πεπρωμένο μας, δεν χρειάζεται πάντα να πρωτοστατεί το ένα από τα δυο ή να επικεντρωνόμαστε μόνιμα στο συναίσθημα ή στη λογική. Διατηρούμε την ευελιξία μας κάνοντας αλλαγές όπου και όποτε χρειάζεται και προσαρμοζόμαστε με τις εκάστοτε προκλήσεις μη διστάζοντας να  μετατοπίσουμε την προσοχή μας από το συναισθημα στη λογική και αντίστροφα αν και όποτε χρειαστεί.

 

CBT (Cognitive Behavioral Therapy)

Υπάρχει όμως και μια άλλη άποψη, βασισμένη στη γνωσιακή συμπεριφοριστική θεωρία, σύμφωνα με την οποία, λογική και συναίσθημα δεν είναι διαχωρισμένα αλλά λειτουργούν αλληλοσυμπληρωματικά. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, τα συναισθήματα μας είναι απόρροια των λογικών μας σκέψεων. Συνεπώς, τροποποιώντας τις σκέψεις μας, μια διανοητική διαδικασία, αλλάζουμε και το συναίσθημα που τις ακολουθεί. Μπορούμε λοιπόν να μπούμε σε μια διαδικασία αξιολόγησης των σκέψεών μας, να απαλλαγούμε από εκείνες που είναι δυσλειτουργικές και να τις αντικαταστήσουμε με αλλες πιο ευχάριστες. Έτσι θα απαλλαγούμε και από τα δυσάρεστα συναισθήματα και τη θέση τους θα πάρουν αλλα, πιο ευχάριστα και συμφέροντα για εμάς.

 

Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να είμαστε μόνιμα συνδεδεμένοι με τον εσώτερο εαυτό μας, έτσι ώστε, αν πιστεύουμε στο γνωσιακό μοντέλο, να διαμορφώνουμε άλλες σκέψεις αν δε μας αρέσουν οι αρχικές, ή να αλλάζουμε την προσέγγισή μας, από λογική σε συναισθηματική και αντίστροφα όποτε εμείς το κρίνουμε απαραίτητο. Για άλλη μια φορά λοιπόν, διαπιστώνουμε ότι εμείς είμαστε οι κηπουροί του δικού μας κήπου!

Όλοι έχουμε τη δύναμη να κυριαρχησουμε πάνω στις σκέψεις μας. Ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει στη ζωή μας, έχουμε την ικανότητα να επιλέξουμε πώς θα ανταποκριθούμε σε αυτό, αφού αλλάζοντας τις συνήθειές μας, αλλάζουμε και τον τρόπο σκέψης μας, εφόσον ο τρόπος σκέψης μας απορρέει από τις συνήθειές μας.  Αν αναλογιστούμε ότι κάθε μέρα από το μυαλό του μέσου ανθρώπου περνούν 60,000 σκέψεις, το 95% των οποίων επαναλαμβάνονται σε καθημερινή βάση, θα συνειδητοποιήσουμε πόσο σημαντικό είναι να σταματήσουμε να φθειρόμαστε σκεπτόμενοι το παρελθόν και να σταματήσουμε να εμποδίζουμε το νου μας και τις τεράστιες δυνατότητες του, απελευθερώνοντας το συντριβάνι της ενέργειας που αναβλύζει μέσα μας.

Τι πρέπει λοιπόν να κάνουμε για να σταματήσουμε να αγνοούμε τα δώρα που ρίχνει η ζωή στον δρόμο μας; Για να δούμε το τέλειο θαύμα στο πιο απλό πράγμα και για να σταματήσουμε να δυσφορούμε για πράγματα του παρελθόντος που δεν έχουμε τη δύναμη να αλλάξουμε; Για να μην ανησυχούμε γι αυτά που ίσως έρθουν και δεν έρχονται ποτέ; Πώς μπορούμε να θεραπευτουμε από τις πληγές που στερούν από τη ζωή μας το γέλιο και την πληρότητα που μας αξίζει;

  • Δεν παραιτούμαι από τις χαρές της ζωής και δεν αναβάλλω για αργότερα τα πράγματα που είναι σημαντικά για την ευτυχία μου. Η μέρα για να ζήσω είναι το σήμερα, όχι όταν θα… Φροντίζω να το απολαμβάνω, αφού είναι το μοναδικό που έχω δικό μου. Δεν έχει σημασία τι βρίσκεται πίσω μου ή μπροστά μου, αλλά τι βρίσκεται μέσα μου τώρα. Σήμερα είναι η μέρα για να απολαύσω τους καρπούς τον προσπαθειών μου, για να αδράξω τη στιγμή και για να αναβαθμίσω τη ζωή μου.

  • Μεταμορφώνω τον κόσμο μου από κάτι συνηθισμένο, σε κάτι ιδιαίτερο και ασυνήθιστο και θυμάμαι ότι η ζωή μου είναι κάτι περισσότερο από ένα άθροισμα γεγονότων που έρχονται και παρέρχονται. Ξυπνώ τον εαυτό μου, κάνω να μου συμβούν τα πράγματα που θέλω και δεν ξεχνώ το γνωμικό « όσα ήθελες τόσα μπόρεσες», που μαρτυρά ότι τα όρια της ζωής μου, είναι απλώς επινοήσεις του εαυτού μου. Εξερευνώ τις ικανοτητες της ανθρωπινης φυσης μου, κάνω το επάγγελμά μου έργο αγαπης και φροντίζω να έχω τουλάχιστον 3 στενούς φιλους αφού αυτοί εμπλουτίζουν τη ζωή μου με μαγεία και ομορφιά.

  • Ταρακουνώ τη ζωή μου και δεν περιορίζομαι στον μικρόκοσμό μου, στη σφαίρα του γνωστού και του οικείου. Προχωρώ πέρα από τη δικη μου περιοχή άνεσης και ας νιώθω μόνο εκεί ασφαλής. Αξιοποιώ τις δυνατότητες με τις οποιες με έχουν προικίσει τα χαρίσματα που έχω ως άνθρωπος και δεν φθείρομαι από τοξικά άγχη. Κάνω τις προτεραιότητές μου οδηγό, αλλά όχι με τη νοσηρότητα των εμμονών. Συγκεντρώνομαι στην επιδίωξη αυτού που αγαπώ και η προσοχή μου είναι απερίσπαστα στραμμένη στο έργο μου. Έτσι απολαμβάνω την ευτυχία αλλά και την επιτυχία,χωρίς να τις επιδιώκω αφού είναι παράπλευρα αποτελέσματα της αφοσίωσης μου στο στόχο μου.

  • Γίνομαι εραστής της χαράς, η οποία δεν έχει τίποτα να κάνει με το ύψος του τραπεζικού μου λογαριασμού ή με το εμβαδόν του σπιτιού μου. Ξεχνώ το σπίτι μου, επενδύω στο σπιτικό μου και ζώ τα παιδικά χρόνια των παιδιών μου, είμαι μέρος τους. Επιβραδύνω τους ρυθμούς μου και παύω να κυνηγάω τις μεγάλες απολαύσεις της ζωής παραμελώντας τις μικρές. Κάνω τη συμπόνια και τις μικρές καθημερινές πράξεις καλοσύνης συνήθεια, προσφέρω δείγματα στοργής στους οικείους μου χωρις να υπάρχει ιδιαίτερος λόγος και απολαμβάνω μια πιο πλούσια ζωή.

  • Δεν χάνω την επαφή με τα όνειρά μου και δεν απογοητεύομαι από δυσάρεστα γεγονότα αφού υπάρχει μια φωτεινή πλευρά ακόμη και στη σκοτεινότερη συγκυρία. Το καλύτερο που έχω να κάνω, είναι να σταματήσω να αξιολογώ τα γεγονότα σαν θετικά ή αρνητικά, αλλά να τα βιώνω και να διδάσκομαι από αυτά. Κάνω τις προσπάθειές μου, χρησιμοποιώ αποτελεσματικά το μυαλό μου και πορεύομαι με μια σιγουριά, αφού η ζωή, μπορεί να μη μου δίνει πάντα αυτό που ζητάω, μου δίνει όμως πάντα αυτό που χρειάζομαι!

Albert Einstein, Vincent Van Gogh, Isaac Newton, Leonardo Da Vinci, Johann Sebastian Bach, Ludwig van Beethoven, Amadeus Mozart, Andy Warhol, Bill Gates, είναι μόνο κάποιοι που συγκαταλέγονται στη λίστα με τα μεγάλα ονόματα των αυτιστικών. Πριν κάποια χρόνια, ονομάζονταν άτομα με σύνδρομο Asperger. Τα τελευταία χρόνια όμως, ο όρος αυτός δεν χρησιμοποιείται πια και όποιοι πληρούν τα παρακάτω κριτήρια, διαγιγνώσκονται ως υψηλής λειτουργικότητας αυτιστικοί: χαρισματικά άτομα με βασικά ελλείμματα στην κοινωνική αλληλεπίδραση και τη λεκτική επικοινωνία, με έλλειψη βλεμματικής επαφής, με στερεότυπες έως και εμμονικές συμπεριφορές, με μια αδεξιότητα στην κίνηση, με αδυναμία διαχωρισμού κυριολεξίας και μεταφοράς και με μια περιορισμένη γκάμα ενδιαφερόντων.

Does it ring a bell? (Ακούγεται οικείο;)

Ευλόγως, καθώς σχεδόν όλοι γνωρίζουμε κάποιον που είναι έξυπνος αλλά λίγο αφελής, που μπορεί να λύσει απαιτητικές μαθηματικές εξισώσεις αλλά διερωτάται πώς μπορεί κάποιος να πετάξει από τη χαρά του, που σας θυμίζει όλα τα γενέθλια φίλων, συγγενών αλλά και απλών γνωστών. Που έχει αναπτυγμένη αντιληπτική ικανότητα, που είναι υψηλής ευφυΐας αλλά που δυσκολεύεται να διαβάσει πίσω από τις λέξεις. Που πολλές φορές νιώθετε ότι του δείχνετε κάτι και βλέπει το δάχτυλο, εστιάζει δηλαδή στο ασήμαντο, βλέπει το δέντρο και χάνει το δάσος. Κάποιον που μπορεί να νιώθει πολύ βαθιά συναισθήματα για εσάς, αλλά να δυσκολεύεται να εμβαθύνει σε αυτά. Κάποιον που να έχει τη διάθεση να συγχρωτιστεί με τους γύρω του αλλά να δυσκολεύεται να το καταφέρει. Κάποιον με υψηλή διανοητική, αλλά χαμηλή συναισθηματική νοημοσύνη, που δυσκολεύεται να ονομάσει, να εντοπίσει και να εκφράσει λεκτικά αυτά που νιώθει.

Θεραπεύεται;

Βελτιώνεται σημαντικά, αν υπάρξει σωστή θεραπευτική παρέμβαση σε μικρή ηλικία και τελικά παραμένουν ψήγματα δυσκολίας σαν στοιχείο του χαρακτήρα, κυρίως στο κοινωνικό κομμάτι. Σίγουρα κάθε περίπτωση είναι διαφορετική, όμως σαν παιδιά θα πρέπει να δουλευτούν εργοθεραπευτικά μέσω της αισθητηριακής ολοκλήρωσης ( τραμπολίνο, ειδικές μπάλες, κούνιες) που αποσκοπεί στη γενικότερη οργάνωσή τους και στην  ενίσχυση της κοινωνικής τους συμμετοχής.

Η λογοθεραπευτική παρέμβαση επίσης βοηθά σημαντικά όταν δεν επικεντρώνεται μόνο στο λόγο, αλλά στον σφαιρικό τρόπο συμπεριφοράς του παιδιού. Αυτό επιτυγχάνεται πολύ αποτελεσματικά μέσω της άσκησης της σειροθέτησης, η οποία βοηθά στο να μπορεί κανείς να εκτελεί εντολές, εμπλουτίζει το λεξιλόγιο, αναπτύσσει τον περιγραφικό λόγο και ενισχύει  την προσοχή και την ανάπτυξη αλληλουχίας γεγονότων. Ενισχύει ακόμη και την ανάπτυξη πρωτοβουλιών, αφού το παιδί μαθαίνει να παίρνει πρωτοβουλίες, να προτείνει λυσεις και να μη λειτουργεί ως παθητικός δέκτης.

Πολύ βοηθητική είναι και η δραματοθεραπεία, που μέσω θεατρικού παιχνιδιού διδάσκει στα παιδιά με παιγνιώδη τρόπο τη συγκέντρωση. Τα βοηθά να εξάψουν τη φαντασία τους μέσω της υπόδησης ρόλων και του αυτοσχεδιασμού και να έρθουν σε επαφή με διάφορα συναισθήματα εκτός από τα προφανή ( χαρά, λύπη). Έτσι, μπορούν πιο εύκολα να αποκωδικοποιήσουν και το δικό τους συναίσθημα αλλά και των άλλων.

Προφίλ

Ο υψηλής λειτουργικότητας αυτιστικός, είναι συνήθως άνδρας, αφού εκείνοι είναι πιο επιρρεπείς. Είναι οριοθετημένος, με ισχυρή αίσθηση του δικαίου και του καθήκοντος. Πολύ τυπικός ως υπάλληλος και πολύ προικισμένος με ταλέντο στη μουσική, στη ζωγραφική, ή σε κάποια άλλη μορφή τέχνης. Βρίσκει ικανοποίηση

στο να εστιάζει εμμονικά σε κάτι, όπως ο Αndy Warhol με τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα του. Μπορεί να ασχοληθεί με τα μαθηματικά, τη φυσική ή τους υπολογιστές με μεγάλη ευκολία και να διαπρέψει σε αυτό (Bill Gates). Είναι σχεδόν απίθανο να εχει εξαιρετικές επιδόσεις σε κάποιο άθλημα.Είναι ιδιόρρυθμος ως χαρακτήρας. Τα επίπεδα ιδιαιτερότητας του ποικίλουν ανάλογα με το βαθμό αποτελεσματικότητας της παρέμβασης που είχε σαν παιδί. Δυσκολεύεται να αντιληφθεί οτιδήποτε ξεφεύγει από το χειροπιαστό, είναι λίγο αδέξιος στην προσεγγιση και τη γνωριμία με άλλους και έχει μονότονο τρόπο ομιλίας, χωρίς ιδιαίτερες εναλλαγές φωνής. Αυτό το τελευταίο όμως, μαζί με το απλανές του βλεμμα και το κοφτερό μυαλό του, τον καθιστούν εξόχως γοητευτικό έως και σέξυ στο γυναικείο φύλο!

Από τη βρεφική ηλικία φαίνεται να αποζητούμε την επιδοκιμασία και την αποδοχή των άλλων. Το κάθε όχι, είναι ένα πλήγμα στην αυτοεκτίμησή μας, είτε πρόκειται για ερωτική απορριψη, που είναι από τις σκληρότερες μορφες, από απλά φλερτ που δεν ευδοκίμησαν, εως μια αρνητική απάντηση σε μια πρόταση γάμου, είτε για εργασιακή απορριψη, είτε για αυτοαπόρριψη, που συμβαίνει όταν πρώτοι απορρίπτουμε τον εαυτό μας από φόβο μήπως απορριφθούμε από τους άλλους, είτε για απορριψη από το κοινό, για εκεινους που εκτίθενται στα φώτα της δημοσιότητας.

Η απόρριψη όμως δεν είναι κάτι τελειωτικό αλλά ούτε και μη αναστρέψιμο και σίγουρα δεν πρέπει να μας κάνει να αμφιβάλλουμε για την αξία μας. Αρκεί να αναλογιστούμε πως άνθρωποι που σήμερα θεωρούνται κορυφαίοι στο είδος τους, κάποτε απορρίφθηκαν λόγω έλλειψης ταλέντου: ο Walt Disney απορρίφθηκε σε πολύ νεαρή ηλικία λόγω έλλειψης δημιουργικότητας, ο Μπετόβεν ευτυχώς για εμάς δεν ακολούθησε την προτροπή του δασκάλου του να σταματήσει την ενασχόλησή του με τη σύνθεση και ο Andy Warhol, που πάνω από 100 έργα του κοσμούν σήμερα  τις αίθουσες του μουσείου μοντέρνας τέχνης της Νέας Υόρκης, κάποτε παρακαλούσε επί ματαίω να τους δωρίσει ένα από τα αριστουργήματά του.

Τι θα πρέπει λοιπόν να μας διδάξουν τα παραδείγματα των παραπάνω εμπνευσμένων ανδρών; Ότι όταν γινόμαστε αποδέκτες  της απόρριψης κάποιου, σε οποιοδήποτε επιπεδο, δεν το αφήνουμε να μας αποθαρρύνει, ούτε και να μας οδηγήσει στην παραίτηση, αφού η αξία μας είναι αδιαπραγμάτευτη. Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε, είναι να δούμε την όλη διαδικασία ωφελιμιστικά, να αποδεχθούμε την αίσθηση της απόρριψης σαν μια ευκαιρία για ενδοσκόπηση, αλλά και σαν μια χρήσιμη διαδικασία για την συναισθηματική μας ζωή. Γιατί μπορεί όλοι να φοβόμαστε το «όχι» των γύρω μας, τη μικρή αυτή αλλά ισχυρή λέξη που μπορεί να προκαλέσει αφόρητο πόνο, όμως πρέπει να θυμόμαστε ότι αυτά τα « όχι» έχουν καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τη ζωή μας. Γι’ αυτό πρέπει να τα αποδεχόμαστε και να τα αξιολογούμε.

Things to remember

  • Ανακαλούμε ευκολότερα στη μνήμη μας τον συναισθηματικό πόνο από τον σωματικο, αφού ο εγκέφαλος μας τον αξιολογεί ως πιο σημαντικό λόγω της κοινωνικής μας φύσης και της αίσθησης του « ανήκειν» που θελουμε να απολαμβάνουμε.

  • Η απορριψη μας αποσταθεροποιεί, πυροδοτεί την επιθετικότητα και την αυτοκαταστροφικοτητα και εντείνει τον συναισθηματικό πόνο. Χρειάζεται να εκλογικεύσουμε την κατάσταση για να κατευνάσουμε τον συναισθηματικό μας πόνο, να σκεφτούμε ότι δεν είμαστε υπεύθυνοι για την εικόνα που έχουν οι άλλοι για εμάς.

  • Είμαστε δεκτικοί  στη στήριξη που μας παρέχει το υποστηρικτικό μας δίκτυο όταν έχουμε ανάγκη να τονώσουμε την αυτοεκτίμησή μας  και αν νιώθουμε ότι χρειάζομαστε περισσότερη ενδυνάμωση, απευθύνομαστε σε κάποιον ειδικό που μας ταιριάζει.

Αποβάλλω την πεποίθηση ότι η απόρριψη είναι συνώνυμο της αποτυχίας και της προσωπικής μου ανεπάρκειας και τη βλέπω σαν ευκαιρία  για να ακολουθήσω μια καλύτερη διαδρομή και να διεκδικήσω εκ νέου πράγματα. Τη χρησιμοποιώ σαν σκαλοπάτι για εξέλιξη και ρωτώ τον εαυτό μου: τι είναι αυτό που θα πρέπει να αλλάξω στη συμπεριφορά μου, ποιο μοτίβο θα πρέπει να σπάσω και με τι θα πρέπει να το αντικαταστήσω  για να έρθω πιο κοντά στην επιτυχία; Μαθαίνω λοιπόν από την απόρριψη, δεν αυτομαστιγώνομαι και χωρίς να είμαι αιθεροβάμων, δεν φοβάμαι το όχι, αφού σκέφτομαι ότι με τις σωστές διορθωτικές κινήσεις, θα με φέρει πιο κοντά στο ναι που τόσο επιθυμώ!

Οι άνθρωποι είμαστε φύσει εγωκεντρικά όντα αφού βαπτίζουμε τα δικά μας προβλήματα και ενδιαφέροντα ως τα πιο σημαντικά αλλά και θεωρούμε πως ο κόσμος είναι αφιερωμένος στο να μας κάνει ευτυχισμένους. Όταν πρόκειται για την επιβίωσή μας, πορευόμαστε βάση το « ο θάνατός σου η ζωή μου», το οποίο είναι απόλυτα σύμφωνο και με τις επιταγές της σημερινής ανταγωνιστικής κοινωνίας. Οι περισσότεροι από εμάς, δε γνωρίζουμε τον τρόπο να δίνουμε αληθινά, χωρίς να περιμένουμε κάποιο αντάλλαγμα, υλικό ή συναισθηματικό.

Be a giver

´Αν όμως δίνουμε για να πάρουμε, πολύ σύντομα θα βρεθούμε χρεωκοπημένοι, αφού πάντα θα μας αφήνουν απλήρωτα χρέη και θα βγαίνουμε  χαμένοι από τη συναλλαγή. Γι αυτό τον λόγο, η προσφορά πρέπει να πραγματοποιείται χωρίς προσδοκία, και οι κινήσεις μας δεν πρέπει να θυμίζουν μαθηματικούς υπολογισμούς αλλά πράξεις αγάπης. Από την άλλη, η προσφορά δεν πρέπει να συγχέεται με την καταπίεση των αναγκών μας αφού έχουμε δικαίωμα αλλά και υποχρέωση να μην αφήνουμε τις ανάγκες μας ακάλυπτες.

 

Για να είμαστε σε θέση να συνεισφέρουμε αποτελεσματικά στη ζωή των άλλων και να απολαύσουμε τη διαδικασία, θα πρέπει αρχικά να μπορούμε να μοιραστούμε ό,τι πολυτιμότερο έχουμε, τον χρόνο μας και να νιώθουμε ότι η παρουσία μας στη ζωή των άλλων είναι σημαντική και κάνει τη διαφορά. Αυτή η πεποίθηση ενισχύει την ικανότητά μας να δίνουμε.

 

Δυστυχώς δεν μπορούν όλοι να προσφέρουν την αγάπη απλόχερα. Υπάρχουν άνθρωποι που αγαπούν και άνθρωποι που νομίζουν πως αγαπούν αφού δεν μπορεί κανείς να δώσει κάτι που δεν έχει πάρει. Εκείνο που θυμίζει αγάπη, δεν είναι αγάπη, είναι ανάγκη, είναι εξάρτηση.

 

Τα καλά νέα είναι ότι οι αλτρουιστικές πράξεις, η καλοσύνη και η ανιδιοτέλεια, είναι χαρακτηριστικά τα οποία μπορούμε να εξελίξουμε. Μπορούμε να εξασκηθούμε σε αυτό και να στοχεύσουμε στην ανεξαρτησία μας, αφού όσο πιο ανεξάρτητοι είμαστε, τόσο περισσότερο μπορούμε να αγαπήσουμε και να προσφέρουμε.

 

Όταν μπούμε σε αυτή τη διαδικασία της μέριμνας, της φροντίδας για τους γύρω μας, θα εκπλαγούμε με το πόσα πολλά έχουμε να δώσουμε, ιδιαίτερα όταν αποφασίσουμε να αφιερωθούμε σε έναν σκοπό που πιστεύουμε με όλο μας το είναι. Θα διαπιστώσουμε ότι η ικανοποίηση και η θετική ενέργεια που προκύπτουν από την προσφορά, φωτίζουν κάθε τομέα της ζωής μας. Το έχει πει και ο Τσάρλι Τσάπλιν: περισσότερο από την εξυπνάδα, χρειαζόμαστε την καλοσύνη και την ευγένεια.

 

Με εξάσκηση λοιπόν, κάνουμε τη μετάβαση από τον αυτιστικό, εγωκεντρικό εαυτό μας σε έναν ανώτερο, πιο δοτικό εαυτό και από τα μικροπρεπή και τα επουσιώδη στα σημαντικά και τα ουσιώδη. Σταματάω να υπολογίζω τι μπορώ να πάρω από κάθε συναλλαγή και επικεντρώνομαι στο τι μπορώ να δώσω. Έτσι, εστιάζοντας στην πνευματική μου πλευρά,θα νιώσω αφθονία, η οποία δεν έχει ουδεμία σχέση με την ύλη και οι ανταμοιβές θα είναι πραγματικά εντυπωσιακές. Δίνουμε λοιπόν απλόχερα, χωρίς να φοβόμαστε ότι θα βγούμε χαμένοι από τη συναλλαγή και έτσι  είμαστε πάντα κερδισμένοι.

 

 
Όταν συνειδητοποιήσουμε την ανυπολόγιστη αξία της ανιδιοτελούς προσφοράς, θα αλλάξει η οπτική μας και κάθε φορά που θα συναντάμε ανθρώπους απορροφημένους στο εγώ τους και στην ικανοποίησή του, θα ακολουθούμε την παραίνεση γνωστού ψυχοθεραπευτή και δεν θα τους μισούμε, αφού έχουν ήδη αρκετά προβλήματα με τον εαυτό τους!

 

Το να δίνεις υπερβολική προσοχή στη γνώμη των άλλων, είναι δίκοπο μαχαίρι: μπορεί από το να σε κολακεύσει, εώς και να σε πληγώσει. Όλοι μας λίγο πολύ έχουμε υπάρξει υποδουλωμένοι στις γνώμες των άλλων, αφού έχουμε νιώσει την ανάγκη να ζητήσουμε επιβεβαίωση για να νιώσουμε αρεστοί, όμορφοι, έξυπνοι, ικανοί. Αυτή μας η στάση είναι απόλυτα δικαιολογημένη, αφού ως κοινωνικά όντα που είμαστε, η ευτυχία μας εξαρτάται από την ποιότητα των σχέσεών μας.

Σύμφωνα με μελέτη που έγινε, οι άνθρωποι που ανήκουν στην κατηγορία των ευτυχισμένων, θεωρούν τις στενές σχέσεις αναγκαιότητα και όχι πολυτέλεια. Μια άλλη έρευνα, έδειξε ότι οι 25 πιο αγαπημένες δραστηριότητες στις όποιες επιδιδόμαστε, συμπεριλαμβάνουν και άλλους ανθρώπους ( φαγητό, κοινωνικές συναναστροφές, καφές). Δικαιολογημένα  λοιπόν θέλουμε να έχουμε την εύνοια των άλλων, αλλά και να τροφοδοτούμε τις σχέσεις μας μαζί τους.

Η ανησυχία μας για τη γνώμη των άλλων, πηγάζει από το φόβο της απώλειας των φίλων ή της έλλειψης στενής σύνδεσής μας  μαζί τους. Αυτός ο φόβος, είναι χρήσιμος ως έναν βαθμό αφού η αμηχανία που συνοδεύεται από το αίσθημα της ντροπής, μας κινητοποιεί να συμπεριφερόμαστε με πιο ενδεδειγμένους τρόπους. Μας κάνει να μην παραβιάζουμε ηθικούς κώδικες, ενώ παράλληλα αυξάνει τις πιθανότητες να γίνουμε αποδεκτοί από τους άλλους.

Όμως, αν τα επίπεδα του φόβου είναι πολύ υψηλά, είναι αντιπαραγωγικό. Το να αναρωτιέσαι συνεχώς αν είσαι αρκετά συμπαθής, μπορεί να προκαλέσει άγχος και ανασφάλεια και αυτά με τη σειρά τους, διώχνουν τους άλλους μακρυά μας. Αυτό οδηγεί σε μια φαυλότητα και τελικά καταλήγουμε και κοινωνικά απομονωμένοι και με ανύπαρκτα επίπεδα αυτοσεβασμού.

Για να σπάσω λοιπόν το φαύλο κύκλο:

  • Δεν εγκλωβίζω τη ζωή μου στη γνώμη εκείνων που δεν με αφορούν ούτε σε ανθρώπους που δεν θα πρεπε να αποτελούν ζήτημα στη ζωή μου. Όπως πρώτος είπε ο Σωκράτης: « Δεν πρέπει να τιμούμε όλες τις γνώμες των ανθρώπων αλλά μερικές, και όχι όλων των ανθρώπων, αλλά μερικών».

  • Θυμάμαι ότι όταν πρόκειται για τη ζωή μου και για οποιαδήποτε αλλαγή σε αυτή, ο λόγος πέφτει αποκλειστικά σε εμένα αφού είμαι ο κύριος υπεύθυνος για ό,τι συμβαίνει σε αυτήν. Φροντίζω λοιπόν να μετριάζω τη μεγάλη ευαισθησία μου απέναντι στις ξένες γνώμες.

  • Υπερασπίζομαι τις αποφάσεις μου και  μένω πιστός στους λόγους που με ώθησαν στο να δρομολογήσω την κάθε μια από αυτές. Έχω τα λάθη μου συμμάχους και όχι εχθρούς, αφού ξέρω καλά πως είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινής μου φύσης.

  • Πορεύομαι με τη συνειδητοποίηση ότι ο φόβος της κρίσης, σε υπερβολικό βαθμό, είναι χαμένο παιχνίδι, αφού με απομακρύνει από το να παρουσιάσω τον αληθινό μου εαυτό. Δεν πρέπει να αποφεύγω να εκφράζω τις προτιμήσεις μου και τον εαυτό μου, διαφορετικά, θα διαμορφώσω μια εικόνα στρεβλή για μένα. Έτσι, οι γύρω μου δεν θα αγαπήσουν εμένα, αλλά τη μεταμφίεσή μου και αυτό δεν μου είναι καθόλου χρήσιμο.

  • Παύω να υπερτιμώ συστηματικά το πόσο πολύ και πόσο συχνά κρίνουν οι άλλοι εμένα και τις αποτυχίες μου αφού αυτή μου η στάση με κάνει πιο κρατημένο και μου στερεί τη χαρά και τον αυθορμητισμό.

  • Υπενθυμίζω στον εαυτό μου ότι είναι απελευθερωτικό να επιτρέπω τις κρίσεις σε μια σημαντική για μένα σχέση. Αφουγκράζομαι τη γνώμη εκείνων που με αφορούν, αντί να εμποδίζω τον εαυτό μου να νιώσει ευάλωτος και στην περίπτωση που ο φόβος με καταβάλλει, κάνω στον εαυτό μου την ερώτηση: τι είναι αυτό που φοβάμαι ότι θα συμβεί αν με κριτικάρουν;Πιο είναι το worst case scenario?

  • Δεν ξεχνώ πως ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν έχει απεριόριστα αποθεματικά δεδομένα. Οι κρίσεις κατακτούν  μια θέση στη ζωή των ανθρώπων για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Έτσι, η κρίση κάποιου για εμένα, θα είναι κάτι που δεν θα θυμάται λίγες μέρες ή και ώρες αργότερα.

Το να δίνουμε μεγάλη αξία στο «τι θα πουν οι άλλοι», απαιτεί θυσίες και αν συνυπολογίσουμε όλους τους παράγοντες, πιο πολύ διαταράσσει την ψυχική μας γαλήνη, παρά συμβάλλει σε αυτήν. Εξάλλου, “ those who mind don’t matter, and those who matter don’t mind”.Οι πραγματικά δικοί μας άνθρωποι, μας αποδέχονται όπως είμαστε και αγαπούν ακόμα και τα τρωτά μας κομμάτια. Για τους άλλους, ας μην τους επιτρέψουμε να μας κάνουν να νιώθουμε ενοχικά ή να αμφιβάλλουμε για την αξία μας.

Όπως πολύ εύστοχα είχε πει ο Αβραάμ Λίνκολν , παλιός πρόεδρος των ΗΠΑ, μπορούμε να γκρινιάζουμε που τα τριαντάφυλλα έχουν αγκάθια, ή να αγαλλιάζουμε, επειδή τα αγκάθια έχουν πάνω τους τριαντάφυλλα. Είναι θέμα οπτικής! Δεν είναι πολύ εύκολο να νιώθουμε ευγνωμοσύνη όταν τα πράγματα είναι δύσκολα. Αισθανόμαστε μικροί και αδύναμοι και έχουμε την τάση να αδρανοποιούμαστε. Πολλές φορές, αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα συγκριτικά, αφήνουμε πιθανά κενά μας να επισκιάσουν ο,τι έχουμε κατακτήσει και μετά γυρνάμε στην οικεία στάση μας, αυτήν της απογοήτευσης. Ούτε και η δυτική κοινωνία μας βοηθά ιδιαίτερα: προάγει μια στάση αγνωμοσύνης, αφού με το να αναβαθμίζει διαρκώς τις ανάγκες μας, δεν μας αφήνει να απολαύσουμε τους καρπούς των κόπων μας. Το να βαδίζουμε όμως με σημείο αναφοράς τα ελλείμματά μας και να διαιωνίζουμε τη δυστυχία, είναι ένας δρόμος που δεν θα μας οδηγήσει στον επιθυμητό προορισμό.
Βαδίζοντας στο δρόμο της ευγνωμοσύνης 
 Η ευγνωμοσύνη μπορεί να μην αποτελεί πανάκεια, είναι όμως ένα εργαλείο βελτίωσης της ζωής μας που δεν πρέπει να μένει ανεκμετάλλευτο. Μπορεί να αλλάξει το παρόν μας ( αφού επιτρέπει την αποδοχή και τον εορτασμό της παρούσας στιγμής), αλλά και το μέλλον μας, όχι μόνο σε ατομικό, αλλά και σε συλλογικό επίπεδο.
 Γιατί να κάνω την ευγνωμοσύνη συνήθεια; 
Ενδυναμώνω τους κοινωνικούς μου δεσμούς 
Το να εκφράζω συναισθήματα ευγνωμοσύνης σε ανθρώπους που δεν πρέπει να προσπερνιούνται ως δεδομένοι, με κάνει πιο αρεστό στον περίγυρό μου και βοηθάει στη δικτύωσή μου. Ευνοεί τη σύνδεσή μου με τους άλλους και αντίστροφα, και ενισχύει τα αισθήματα φιλίας και αγάπης.
Είμαι πιο υγιής 
 Έρευνες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι με υψηλά επίπεδα ευγνωμοσύνης, κοιμούνται καλύτερα και από άποψη ποιότητας αλλά και διάρκειας. Ακόμη, βιώνουν υψηλότερα επίπεδα ψυχικής ευεξίας, αφού είναι πιο πιθανό να ενσωματώσουν την άσκηση και τα check-ups στη ζωή τους, πράγμα που τους εξασφαλίζει μια ποιοτικότερη ζωή.
Βιώνω βελτιωμένη ψυχολογική διάθεση 
 Μέσω της εξάσκησης της ευγνωμοσυνης μειώνονται τα τοξικά συναισθήματα ( ζήλεια, δυσαρεσκεια, μόνιμο αίσθημα του ανικανοποίητου), που μας κατακλύζουν καιρούς και μας στερούν την ευτυχία. Πληθώρα ερευνών έχουν δείξει ότι η ευγνωμοσύνη μειώνει την κατάθλιψη, ενισχύει την αυτοεκτίμηση, μας κάνει να ανακάμπτουμε με μεγαλύτερη ευκολία και όχι μόνο αυξάνει τα θετικά συναισθήματά μας, αλλά και μας βοηθάει να τα διατηρήσουμε: μας εξασφαλίζει δηλαδή μακροπρόθεσμη ευτυχία και όχι στιγμιαία απόλαυση.
 Προστατεύομαι από το στρες 
 Η εστίαση σε μια « στάση ευγνωμοσύνης», οδηγεί σε χαμηλότερα επίπεδα άγχους και σε πιο ενισχυμένο ανοσοποιητικό σύστημα. Εφαρμόζω το Νόμο της Έλξης ( οραματίζομαι αυτό που θέλω, και πορεύομαι με την σκέψη ότι το έχω ήδη) και καρπώνομαι τα οφέλη του , αφού οι σκέψεις μας έλκουν το όμοιο, αυτό ακριβώς που αισθανόμαστε. Το κλισέ « η δύναμη της θετικής σκέψης», δεν είναι καθόλου τυχαίο, αφού σύμφωνα με μελέτες, η θετική σκέψη είναι απείρως δυνατότερη από την αρνητική.
Δεν εστιάζω στον υλισμό 
 Η συνειδητοποίηση της ρευστότητας της ύπαρξης μου και της αξίας της ανθρώπινης επαφής, η οποία είναι σπουδαιότερη από την ύλη, με κάνει να συνδέομαι στενότερα με τους γύρω μου. Έτσι, επικεντρώνομαι λιγότερο στην ύλη, και είμαι περισσότερο ευγνώμων για τους ανθρώπους που εμπλουτίζουν τη ζωή μου. Όσο για τα κεκτημένα μου, τα υλικά αγαθά που απέκτησα με πολύ κόπο, δεν πρέπει να τα υποτιμώ. Εκπαιδεύομαι να τα εκτιμώ και θυμάμαι την εποχή που τόσο πολύ επιθυμούσα αυτό που τώρα έχω.
Τρόποι που πυροδοτούν τα οφέλη της ευγνωμοσύνης 
 -Καθιερώνω τα εξείς καθημερινά τελετουργικά:
• Καταγράφω 3 από τα πράγματα για τα οποία είμαι ευγνώμων. Αυτές οι καταγραφές εξυπηρετούν στο να εντυπώνονται καλύτερα οι θησαυροί μου στο υποσυνείδητό μου, αφού τους εικονοποιώ.
•Συζητώ για τα πράγματα για τα οποία είμαι ευγνώμων στο οικογενειακό τραπέζι, ή καθιερώνω τη συνήθεια να τα λέω στον σύντροφό μου πριν πάμε για ύπνο.
 Μετά από αυτές τις ασκήσεις, κάνω στον εαυτό μου την ερώτηση: πώς θα ήμουν σήμερα αν δεν είχα όλα αυτά που τώρα μπορώ να απολαμβάνω;
Φτιάχνω έναν τοίχο ευγνωμοσύνης σε ένα ευδιάκριτο σημείο του σπιτιού. Γράφω τα πράγματα για τα οποία αισθάνομαι τυχερός σε post-it notes και τα βάζω σε μια καθορισμένη περιοχή, σε ένα ευδιάκριτο σημείο( στην πόρτα ή στον καθρέφτη), για να μου θυμίζουν τακτικά όλες τις θετικές καταστάσεις και τους υπέροχους ανθρώπους που πλαισιώνουν τη ζωή μου.
– Γράφω ένα ευχαριστήριο σημείωμα κάθε εβδομάδα, είτε χειρόγραφο, είτε σε ηλεκτρονική μορφή. Ευχαριστώ κάποιον φίλο, συνεργάτη, μέλος της οικογενειάς μου, ακόμη και έναν απλό γνωστό και η ικανοποίηση θα είναι αμφίδρομη.
– Γράφω για μια άσχημη εμπειρία που βίωσα την χρονιά που πέρασε. Μια κατάσταση όπου τα πράγματα δεν είχαν την έκβαση που επιθυμούσα. Εστιάζω στα μαθήματα αλλά και στα μηνύματα που πήρα από αυτήν τη δοκιμασία.
 Θυμάμαι ότι δεν είναι ποτέ αργά για να βιώσω μια νέα κατάσταση σκέψης. Ζω λοιπόν με ευγνωμοσύνη και δημιουργώ τις συνθήκες που επιθυμώ να έχω στη ζωή μου. Βγαίνω από την κατήφεια, εκτιμώ το καλό και εκείνο με τη σειρά του με προτιμάει, αφού σκεπτόμενος θετικά, αποτελώ μαγνήτη θετικής ενέργειας. Το μυστικό είναι να καλλιεργώ αυτήν τη στάση ζωής σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μου, και oτιδήποτε προστίθεται σε αυτό, θα το αισθάνομαι ως bonus!
Αναγνωρίζεις, κατανοείς και ελέγχεις τα συναισθήματά σου και αυτά των γύρω σου; Θυμώνεις για τους σωστούς λόγους;Χειρίζεσαι αποτελεσματικά τις διαπροσωπικές σου σχέσεις; Έχεις το « γνώθι σαυτόν;» Καταβάλλεις προσπάθεια να δεις τα πράγματα από την οπτική γωνία των άλλων; Νιώθεις άνετα να ακολουθήσεις τη διαίσθηση σου; ( ο Αϊνστάιν κάποτε είπε ότι το μόνο αξιόλογο πράγμα ειναι η διαίσθηση). Έχεις προσωπικό κίνητρο; Αναγνωρίζεις έγκαιρα την ανάγκη για αλλαγές;
Άν η απάντηση σε όλα τα παραπάνω είναι ναί, είσαι συναισθηματικά νοήμων. Αν είναι όχι, δεν είσαι, αλλά τα καλά νέα είναι ότι μπορείς να γίνεις, αφού νοημοσύνη των συναισθημάτων δεν είναι γενετικά προκαθορισμένη, όπως συμβαίνει με τη διανοητική νοημοσύνη, (iq), αλλά καλλιεργείται και αναπτύσσεται.
Οι έχοντες υψηλή διανοητική νοημοσύνη (high iq), δεν έχουν απαραίτητα υψηλά σκορ στη συναισθηματική νοημοσύνη, αφού αυτές είναι δυο ξεχωριστές ικανότητες που δεν πάνε πάντα χέρι χέρι. Γι αυτό και πολλές φορές βλέπουμε γύρω μας ανθρώπους που διαπρέπουν  ακαδημαϊκά, ή στα επαγγελματικά τους, αλλά πνίγονται στον ωκεανό των παρορμήσεών τους ή κάνουν άστοχους χειρισμούς στην προσωπική τους ζωή.
Όπως έχει πει και ο δικός μας Αριστοτέλης στα Ηθικά Νικομάχεια, « Ο καθένας μπορεί να θυμώσει- αυτό είναι εύκολο. Αλλά το να θυμώσει κανείς με το σωστό άτομο, στο σωστό βαθμό, τη σωστή στιγμή, για τη σωστή αιτία και με το σωστό τρόπο, αυτό είναι δύσκολο.»
Ποιές είναι λοιπόν εκείνες οι δεξιότητες με τις οποίες θα πρέπει να οπλιστούμε για να μπορέσουμε να κυριαρχήσουμε  στα συναισθήματά μας, να οικοδομήσουμε υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις και να ζήσουμε μια πολυποίκιλη συναισθηματική ζωή;
 Αυτοεπίγνωση( self- awareness) 
Το να έχω πρόσβαση στα συναισθήματά μου και το να γνωρίζω από πού πηγάζουν αυτά όταν βιώνω συναισθηματικές διακυμάνσεις.
Αυτοέλεγχος ( self- control) 
Προϋπόθεση αυτής της δεξιότητας είναι η αυτοεπίγνωση, αφού αν δεν μπορώ να ορίσω το συναίσθημά μου, δεν μπορώ και να το ελέγξω, όπως δεν μπορώ να κάνω και το λεγόμενο « impulse control”, να ελέγξω δηλαδή τις παρορμήσεις μου. Μερικές από τις συνιστώσες του αυτοελέγχου, είναι η αυτοπειθαρχία, η προσαρμοστικότητα και η αυτοενεργοποίηση.
Ενσυναίσθηση ( empathy)
Είναι μια θεμελιώδης δεξιότητα που ενισχύει τη σύνδεσή μου με τους γύρω μου και προάγει την ουσιαστική επικοινωνία μου μαζί τους. Συνιστά την αναγνώριση των συναισθημάτων του άλλου ,την κατανόηση της θέσης του, το να μπαίνω δηλαδή στα παπούτσια του άλλου χωρίς απαραίτητα να συμφωνώ.
Κοινωνικές δεξιότητες ( social skills)
Είναι αυτές που διευκολύνουν τη διαχείριση των σχέσεων μας και την ανάγνωση των συναισθημάτων των άλλων( δεξιότητες επικοινωνίας, ηγεσίας, καλλιέργειας δεσμών, χειρισμού διαφωνιών, συνεργασίας). Τα άτομα με τέτοιου είδους ικανότητες, διαχειρίζονται με επιτυχία τις αλληλεπιδράσεις τους με τους άλλους ανθρώπους, τις οποίες μπορεί και να αξιοποιήσουν αν τις χρειαστούν.
Τρόποι οικοδόμησης της Συναισθηματικής Νοημοσύνης μας
1. Μαθαίνω να διαχωρίζω τη σκέψη από το συναίσθημα. Οι σκέψεις μου είναι αυτές που προκαλούν τα συναισθήματά μου, οπότε αλλάζοντας τον τρόπο σκέψης μου, μετουσιώνω τα αρνητικά συναισθήματα σε θετικά.
2. Όταν βλέπω μια συμπεριφορά που δεν μπορώ εύκολα να αποκωδικοποιήσω, εξετάζω τουλάχιστον δυο πιθανά σενάρια πριν καταλήξω σε ενα συμπέρασμα και φροντίζω να ζήτω διευκρινίσεις όταν χρειάζεται. Συνήθως, οι αγενείς ή απότομες συμπεριφορές των άλλων, οφείλονται σε προβλήματα που έχουν οι ίδιοι και όχι στο ότι έχουν κάτι με εμάς.
3. Φροντίζω να λύνω τις διαμάχες μου με παραγωγικό τρόπο. Επιλέγω προσεκτικά τους καυγάδες μου και αξιολογώ για ποιο πράγμα αξίζει να μαλώσω και για ποιο όχι.  Ακόμη και όταν το κάνω, αποφεύγω να ξεκινώ με το εσύ ή με το είσαι και να ακολουθεί κατηγορία. Ξεκινώ με το νιώθω και ακολουθεί το συναίσθημά μου: νιώθω πληγωμένος, όχι : συνέχεια με πληγώνεις.
4. Βλέπω τις δυσκολίες με χιούμορ, αφού αυτό με χαλαρώνει και αυξάνει την επινοητικότητά μου. Η αισιόδοξη ματιά και η ικανότητα να ανταπεξέρχομαι στις δυσκολίες, η ανθεκτικότητα δηλαδή, είναι δείκτες Συναισθηματικής Νοημοσύνης.
5. Κοιτάω μέσα μου, κάνω ενδοσκόπηση. Έτσι, μένω  συνδεδεμένος με τα συναισθήματά μου, τα μελετάω και νιώθω άνετα με αυτά. Το ίδιο κάνω και με το σώμα μου: το ακούω, γιατί μου δίνει πληροφορίες για το πώς νιώθω. Όντας εξοικειωμένος με το δικό μου συναίσθημα, μπορώ πιο εύκολα να συντονιστώ και με το συναίσθημα των άλλων.
Αξίζει να θυμόμαστε ότι καμία σχέση δεν χτίστηκε  άκοπα και αβίαστα, ούτε με τον ίδιο μας τον εαυτό ή με το παιδί μας. Όλες οι σχέσεις είναι ρευστές και ευμετάβλητες, ιδιαίτερα οι στενές, οι προσωπικές και η ικανότητα να εκδηλώνουμε τα συναισθήματά μας με λόγια ( ή χωρίς) και με πράξεις, είναι απαραίτητη για τη διατήρηση στενών προσωπικών σχέσεων. Γιατί η οποιαδήποτε χειρονομία, η οποιαδήποτε λέξη θα πρέπει να μεταφράζεται ως “ είσαι πολύ σημαντικός για μένα”, “ προσθέτεις αξία στη ζωή μου”.
Το να ανακαλύψεις ότι ο σύντροφός σου σε απατά, είναι τουλάχιστον ματαιωτικό. Δεν πρέπει μόνο να αντιμετωπίσεις την απιστία, αλλά έρχεσαι και αντιμέτωπος με το δίλημμα: να μείνω ή να φύγω;
Τι είναι η απιστία;
Είναι η αθέτηση της υπόσχεσης του να παραμείνεις πιστός στον σεξουαλικό σου σύντροφο. Αυτή η υπόσχεση έχει πολλές μορφές, από απαγγελία γαμήλιων όρκων ενώπιον καλεσμένων, μέχρι ιδιωτικά ειπωμένες συμφωνίες μεταξύ εραστών.
Όσο αδιανόητη και αν φαντάζει εκείνη τη στιγμή η ιδέα του να σπάσεις τέτοιους δεσμούς, η απιστία είναι κάτι σύνηθες και πάντα επίκαιρο και ζουμερό. Μπορεί το ζευγάρι να αντιμετωπίζει βαθύτερα προβλήματα, η αποκάλυψη όμως μιας εξωσυζυγικής επαφής, σοκάρει τον απατημένο και κλυδωνίζει τη σχέση. Όταν συμβαίνει, εγείρει προβληματισμό και ακανθώδη, οδυνηρά ερωτήματα: μπορώ να χτίσω πάνω σε καμμένη γη;, μπορώ να επανακτήσω την εμπιστοσύνη μου;, μπορεί η σχέση να επαναπροσδιοριστεί και να μπουν νέες βάσεις;, θα πρέπει η όχι να συγχωρήσω;
Πότε συμβαίνει;
  • Όταν τα επίπεδα ωριμότητας των συντρόφων είναι χαμηλά. Όσο πιο ανώριμος είναι κανείς, τόσο λιγότερο συνειδητοποιημένος είναι ως προς τα ζητούμενά του, το τι θέλει. Χάνει πιο εύκολα  τον προσανατολισμό του και καταστρέφει με μεγαλύτερη ευκολία ακόμα και μια καλή σχέση. Είναι πιο παρορμητικός και αφήνει την απερισκεψία να τον κυριεύσει.
  • Όταν η σχέση με το «νόμιμο» σύντροφο έχει αποδυναμωθεί λόγω ελλιπούς επικοινωνίας, όταν δεν είναι και οι δυο παρόντες  και δεν καλύπτονται οι σεξουαλικές ή οι συναισθηματικές ανάγκες.  Αυτό το απονεκρωμένο καθεστώς, μπορεί να στρέψει το βλέμμα αλλού ή να προάγει έναν ακόμη στενότερο σύνδεσμο με τον παράνομο εραστή και μια ένωση όχι μόνο σεξουαλική αλλά και συναισθηματική αφού το απαγορευμένο, δημιουργεί μια σχέση συνενοχής ανάμεσα στους παράνομους εραστές.
  • Όταν χάνονται οι ρολόι της γυναίκας και του άντρα και αδελφοποιούνται τα μέλη. Όταν οι σύντροφοι νιώθουν ότι εμπλέκονται σε μια αιμομικτική σχέση αφού νιώθουν το ταίρι τους μέλος της οικογένειάς τους, γονέα του παιδιού τους και όχι ως τον άνθρωπο που θα εξελίξει, θα διαφοροποιήσει την επίπεδη ερωτική τους σχέση. Όσο καλά και να ανταποκρίνεται κανείς στο ρόλο της μητέρας ή του πατέρα, όση στοργή και φροντίδα και αν παρέχει στο ταίρι του δεν επαρκεί. Θα πρέπει το ερωτικό πάθος όχι μόνο να συντηρείται αλλά και να δυναμιτίζεται με ευφάνταστους τρόπους για να κερδηθεί το στοίχημα και να κρατηθεί η φλόγα ζωντανή.
  • Όταν τα ζευγάρια δεν είναι συμβατά σε επίπεδο μόρφωσης, status ( συμπεριλαμβάνεται και ο ξαφνικός πλουτισμός ή η ξαφνική ανάληψη θέσεων εξουσίας ενός εκ των δυο) ,εξωτερικής εμφάνισης, εισοδήματος, θρησκείας ή ενδιαφερόντων. Αν δεν υπάρχει κοινός τόπος, τα μέλη του ζευγαριού γίνονται ευάλωτα στην απιστία αφού βιώνουν μεγαλύτερα επίπεδα δυσαρέσκειας.  Η δυσαρέσκεια, αποτελεί ένα βασικό κίνητρο για να απιστήσει κανείς και  αν υπάρχει, οι σκέψεις του τύπου « δεν θέλω να χαλάσω τη σχέση μου», « δεν θέλω να πληγώσω τον σύντροφό μου» αποτελούν ένα αδύναμο αντικίνητρο.
Food For Thought
-Το sexting ειναι τόσο διαδεδομένο, γιατί εκφράζει τη φυσική ροπή των ανθρώπων για φλερτ.
-Υπάρχουν τριών ειδών απιστίες: η σεξουαλική, η συναισθηματική και αυτή που εμπεριέχει και σεξ και συναίσθημα. Η πρώτη κατηγορία, που την προτιμούν περισσότερο οι άνδρες, δεν έχει ρομαντική συμμετοχή. Η δεύτερη, χαρακτηρίζεται από συναισθηματική εμπλοκή και είναι πιο δημοφιλής ανάμεσα σε γυναίκες. Η τρίτη κατηγορία, όταν συμβαίνει, λειτουργεί καταλυτικά και υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να σηματοδοτήσει ακόμη και το τέλος της νόμιμης  σχέσης.
-Η παραδοχή του ατοπήματος δεν ενδείκνυται, αν επιθυμούμε τη συνέχεια της σχέσης. Όταν εκμυστηρευόμαστε ενα τέτοιο ολίσθημα, είναι σα να μεταθέτουμε την ευθύνη στον άλλον. Με αυτόν τον τρόπο, δεν προστατεύουμε ούτε τον εαυτό μας, ούτε το ταίρι μας.
-Σε περιπτώσεις που αποκαλύπτεται το μυστικό, ο απατημένος σύντροφος και ιδιαίτερα η  απατημένη γυναίκα, γυρίζει ξανά και ξανά στα ίδια, ζητώντας με επιμονή να μάθει τις ερωτικές στοιχομυθίες των δυο εραστών.
Σημαντική η συμβολή του ειδικού
Αρκετά ζευγάρια καταφεύγουν στη συμβουλευτική ζεύγους μετά από μια τέτοια αποκάλυψη. Μια τέτοια θεραπεία είναι πολύ βοηθητική αφού με τα νέα δεδομένα, τα μέλη του ζευγαριού βιώνουν συμπτώματα μετατραυματικού στρες, με γρήγορες εναλλαγές συναισθημάτων ( σοκ, θυμός, θλίψη, ντροπή, ενοχές). Ο σύμβουλος( facilitator), παίζει ρόλο συντονιστικό και καθοδηγητικό.  Δεν είναι επικριτικός και δεν μεροληπτεί υπέρ του ενός ή του άλλου. Μέσα από συγκεκριμένα βήματα, βοηθά και τα δυο  μέλη να αναγνωρίσουν και να επεξεργαστούν όλα τους τα συναισθήματα, αλλά και να ισορροπούν πιο αποτελεσματικά την επικοινωνία τους. Υπάρχει βέβαια και το ενδεχόμενο η σχέση να μην έχει τη δυναμική να προχωρήσει. Σε κάθε περίπτωση, ο ειδικός βοηθά το ζευγάρι να δει τα πράγματα από μια πιο διευρυμένη οπτική γωνία.
Ακούγεται παράδοξο, όμως η σεξουαλική απάτη μπορεί να αποτελέσει την ευκαιρία για επανεκκίνηση αν σταθούμε σαν σύμμαχοι απέναντι στο πρόβλημα. Σίγουρα θίγει το ναρκισσισμό μας, μας δοκιμάζει, θολώνει την κρίση μας και μας εμποδίζει να δούμε τα αιτία του προβλήματος.  Άν όμως θέλουμε πραγματικά τον σύντροφό μας, συμφιλιωνόμαστε με το γεγονός, επαναπροσδιορίζουμε τις ανάγκες μας, διεκδικούμε εκ νέου σχέση και χτίζουμε σε νέες βάσεις τη νέα μας προσπάθεια. Το έχει πει και ο Μαρσέλ Προυστ ( Γάλλος συγγραφέας) : “Η μοιχεία δίνει καινούρια ανάσα ζωής σε σχέσεις που έχουν αφεθεί να πεθάνουν”.  Αυτή τη φορά όμως θυμόμαστε να τοποθετήσουμε τη σεξουαλικότητα στη θέση που της ανήκει, αφού αποτελεί δυνατή τροφή στη σχέση και μαθαίνουμε να διαφυλάττουμε  και να μην υποτιμούμε τη ρουτίνα που έχουμε χτίσει με το ταίρι μας , είναι πολύτιμη!